مقدمه

همه ما نام میل گرد را شنیده ایم و کم و بیش اطلاعاتی نیز در مورد آن داریم. در اکثر سازه ها از بتن برای استحکام بنا استفاده می شود. اگر چه بتن مقاومت بالایی دارد در برابر نیروهای فشاری دارد اما مقاومت چندانی در برابر نیروهای کششی و چرخشی ندارد لذا از میل گرد برای تقویت بتن استفاده می شود و از سازه ها در مقابل نیروهای کششی محافظت می گردد.

انواع میل گرد و مشخصات آن

میل گرد محصول فولادی گرم نوردیده با مقطع گرد که به صورت شاخه ای (مستقیم در طول معین) یا کلاف (به صورت حلقوی پیوسته) بسته بندی می شود  و به دو صورت ساده یا آج دار می باشد. آج عبارت است از برجستگیهایی که به صورت طولی (موازی محور میل گرد) و یا عرضی (به هر صورتی غیر از طولی) روی سطح میل گرد هنگام نورد ایجاد می گردد. آج ها به دو صورت یکنواخت و دوکی شکل می باشند. میل گردهای آج دار به جز در محل های نشانه گذاری محصول ، باید حداقل دارای دو ردیف آج عرضی با توزیع یکنواخت در دو طرف آج های طولی باشند. آج های عرضی هر ردیف باید بصورت یک شکل در تمام طول میل گرد توزیع شده باشند.

لذا میل گردها به انواع زیر تقسیم می شوند:

ردیف طبقه بندی علامت مشخصه کد نشانه گذاری
۱ میل گرد ساده س ۲۴۰
۲ میل گرد آج دار مارپیچ (یکنواخت یا دوکی)

 

آج ۳۴۰ J
۳ آج ۳۵۰ L
۴ میل گرد آج دار جناغی (یکنواخت یا دوکی)

 

آج ۴۰۰ C
۵ آج ۴۲۰ H
۶ میل گرد آج دار مرکب (دوکی)

 

آج ۵۰۰ S
۷ آج ۵۲۰ F

انحنای موضعی شاخه میل گرد نباید از ۶ میلیمتر در هر متر طول بیشتر شود و به هر صورت انحنای کل یک شاخه نباید از حاصل ضرب طول شاخه در انحنای موضعی بیشتر شود. سطح میل گرد باید فاقد عیب تاخوردگی (روی هم افتادگی) باشد. همچنین وجود سایر عیوب مضر موضعی نظیر ترک، پوسته، برجستگی، فرورفتگی، حفره و ناخالصی غیرفلزی (آخال) که بر روی خواص مکانیکی (کشش و خمش) آن اثر منفی ایجاد نماید، مجاز نمی باشد. برای میل گردهای آج دار، صدمات و نواقص موضعی منفرد روی آج ها به تعداد حداکثر ۳ عدد در هر متر طول، مجاز می باشد.

انواع فرایند تولید میل گرد

تولید میل گردهای ساده و آج دار از مقاطع فولادی مانند تیرآهن، ریل راه آهن، ورق و ضایعات آنها مجاز نمی باشد . همچنین تولید میل گرد از هر نوع ماده اولیه که سوابق متالورژیکی مشخص نداشته باشد مجاز نیست. در فرایند تولید میل گردهایی که استحکام لازم آن ها مطابق استاندارد ملی ایران به شماره ۳۱۳۲ به روش خنک کاری و برگشت تحت کنترل (به عنوان مثال روش ترمکس) حاصل می شود حرف T و برای میل گردهایی که به روشی غیر از روش  خنک کاری و برگشت تحت کنترل تولید می شوند حرف U و میل گردهایی که با استفاده از عناصر آلیاژی نظیر Cu , Ni , Cr , Mo , V , Nb , Ti  و Zr استحکام لازم در آن ها محقق می شود حرف A به عنوان کد نشانه گذاری فرایند تولید بر روی آن ها درج می گردد.

بسته بندی

کلیه میل گردهای ساده و آج دار بجز آج ۵۰۰ و آج ۵۲۰ تا قطر ۱۴ میلیمتر بصورت شاخه با طول های مساوی یا کلاف و بالاتر از ۱۴ میلیمتر فقط به صورت شاخه با طول های مساوی بسته بندی می شود. میل گرد آج ۵۰۰ و آج ۵۲۰ در تمام قطرها بصورت شاخه با طول های مساوی بسته بندی می شوند. میل گردهای هر بسته باید حداقل دو تسمه فلزی با مفتول فولادی در دو انتهای بسته و در فاصله مناسب نسبت به یکدیگر بطور محکم بسته شوند.

نشانه گذاری شاخه میل گرد

 میل گردهای ساده الزامی جهت نشانه گذاری ندارند. در صورت توافق میان تولید کننده و خریدار امکان نشانه گذاری وجود خواهد داشت.  اما بر روی تمامی میل گردهای آج دار باید در حین فرآیند نورد به صورت دائمی و خوانا کد نشانه گذاری درج شود و این کد به گونه ای باشد که ابتدا از سمت چپ نام یا نشان تجارتی تولید کننده، سپس کد مربوط به مشخصه میل گرد و در نهایت نیز کد مربوط به فرآیند تولید درج گردد.  به عنوان مثال نمونه ای از نشانه گذاری میل گرد با مشخصه آج ۴۲۰ که به روش ترمکس تولید شده است بدین شرح می باشد : مثال: ” T H علامت یا نام تجارتی شرکت تولید کننده “

 همچنین نشانه گذاری بر روی شاخه میل گرد باید در فواصل معین که مقدار آن کمتر از ۲ متر است، تکرار شود.

نشانه گذاری روی بسته

تمامی بسته های میل گرد ساده یا آج دار باید دارای حداقل یک پلاک مشخصات فلزی (یا هر نوع پلاک مقاوم دیگر) باشند و اطلاعات زیر بر روی آن ها درج شده باشد :

الف- نام و علامت تجاری شرکت تولید کننده میل گرد

ب- شماره استاندارد ملی ۳۱۳۲ ایران پس از اخذ پروانه کاربرد علامت استاندارد

پ- علامت مشخصه میل گرد

ت- قطر اسمی بر حسب میلیمتر مطابق با استاندارد ۳۱۳۲ و یا شناسه

ث- شماره ذوب یا شماره ردیابی مرتبط به گزارش آزمون بسته

ج- طول میل گرد مطابق با استاندارد ۳۱۳۲

چ- نام کشور تولید کننده

ح- وزن بسته بر حسب کیلوگرم

همچنین در پلاک نصب شده بر روی بسته های میل گردهای تولید شده، باید فرایند تولید آنها مشخص گردد و در خصوص بند چ، درج کشور تولید کننده در حوزه صادرات می تواند با توافق تولید کننده و خریدار انجام شود.

 گواهینامه فنی

تولید کننده باید برای هر محموله از میل گردهای آماده عرضه به بازار یک گواهینامه فنی حاوی مشخصات زیر را به مشتری تحویل دهد:

الف – مشخصات عمومی شامل شماره گواهینامه، تاریخ صدور، نوع میل گرد (علامت مشخصه مربوطه)، شماره ذوب یا بهر، قطر اسمی میل گرد، شماره بسته، طول اسمی شاخه ها و تعداد بسته ها

ب – مشخصات فنی شامل درصد ترکیب شیمیایی، کربن معادل و خواص مکانیکی

ج – مشخصات اختصاصی فرآیند تولید میل گردها

استاندارد میل گردهای فولادی گرم نوردیده برای تسلیح بتن به شماره ۳۱۳۲ از طریق پورتال سازمان ملی استاندارد به نشانی www.isiri.gov.ir قابل دستیابی می باشد.