سنگدانه ها در بتن معمولا حدود ۷۰ درصد از حجم بتن را تشکیل می دهند و بسیاری از ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و مکانیکی بتن به سنگدانه ها ارتباط دارد. از این رو نقش سنگدانه ها در بتن از نقطه نظر ویژگی ها، طرح اختلاط و مسائل اقتصادی حائز اهمیت می باشد و یکی دیگر از علت های اصلی آن واکنش شیمیایی با سیمان و تشکیل ماده یکنواخت و با مقاومت زیاد است.

سنگدانه های بزرگتر از ۴٫۷۵ میلی متر  را سنگدانه درشت یا شن، و سنگدانه های ریزتر از ۴٫۷۵ میلی متر را سنگدانه ریز یا ماسه می گویند.

طبق تعریف، بزرگترین اندازه اسمی سنگدانه عبارتند از اندازه کوچکترین الکی که حداکثر ۱۰ درصد وزنی سنگدانه بر روی آن باقی بماند. به طور کلی، ویژگی های سنگدانه های مصرفی در بتن باید با استاندارد ملی ایران به شماره ۳۰۲ مطابقت داشته باشد.

-محدودیت بزرگترین اندازه اسمی سنگدانه های درشت نباید از هیچ یک از مقادیر زیر بیشتر باشد:

یک پنجم کوچکترین بعد داخلی قالب بتن

یک سوم ضخامت دال

سه چهارم حداقل فاصله آزاد بین میلگردها

سه چهارم ضخامت پوشش روی میلگردها

۳۸ میلی متر در بتن مسلح

۶۳ میلی متر در بتن حجیم غیر مسلح

تاثیرات دانه بندی پیوسته و مناسب سنگدانه در بتن:

– موجب افزایش کارایی و پمپاژ ساده بتن تازه می گردد.

– موجب حداقل کردن فضای خالی بین سنگدانه ها و کاهش آب و سیمان مصرفی می گردد در نتیجه باعث افزایش مقاومت بتن می گردد.

– در مقایسه با بتن با دانه بندی نامناسب، با انرژی تراکمی یکسان، موجب زیادتر شدن درصد تراکم و در نتیجه افزایش مقاومت فشاری (مقاومت نهایی) بتن سخت شده می شود.

 

شکل سنگدانه ها

شن و ماسه مصرفی در بتن به دو صورت مورد استفاده قرار می گیرد. یکی مصالح سنگی طبیعی که از بستر رودخانه ها یا معادن شن و ماسه به دست می آید و با کمک سرند و تسمه نقاله از یکدیگر جدا شده و مورد مصرف قرار می گیرند. این نوع شن و ماسه به صورت گرد گوشه و کروی شکل است.

نوع دیگری مصالح سنگی شکسته که از خرد نمودن سنگ های بزرگ توسط دستگاه سنگ شکن (کنکاسور) تولید شده و با استفاده از سرند در اندازه های مختلف غربال می شوند.

معمولا قبل از مصرف نمودن مصالح سنگی باید آن ها را دانه بندی کرد و کاملا شست. اگر شست و شوی مصالح سنگی به صورت مناسب انجام نشود به سبب وجود ناخالصی هایی از قبیل گل و خاک پیوند بین دانه ها به خوبی انجام نمی شود و موجب کاهش مقاومت بتن می گردد.

دانلود متن کامل مقاله